سه‌له‌فییه‌ت ئیسلامى پێشینه‌

به‌رائه‌تى ئیسلام له‌ ته‌قینه‌وه‌

به‌وێنه‌ى خۆتان فه‌رمانڕه‌واتان بۆهه‌یه‌

ماڵپه‌رِى قورئان وه‌ن

شێخ صالح الفوزان كێیه‌؟؟

چاره‌سه‌ری.جن - سحر - وسوسه‌

وته‌ى هه‌فتانه‌ى ماڵپه‌ڕ

عن أبى هریرة‌ (رضی الله عنه) قال : قال رسول الله (صلى الله علیه وسلم)( لا یفرك مؤمن مؤمنة‌، إن كره منها خلقاً رضى منها اخر). (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى موسلیم به‌ژماره‌/ 1469 ریوایه‌تى كردووه‌). واته‌: له‌ ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌ (ره‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله علیه‌وسلم فه‌رموویه‌تى: ئیماندار كینه‌ى به‌رامبه‌ر ئیماندار نییه‌، ئه‌گه‌ر هاتوو رق وكینه‌ى له‌ هه‌ڵوێسته‌یه‌كى هه‌بوو، ئه‌وا له‌ هه‌ڵوێسته‌ى ترى رازى ده‌بێت. قال الشیخ عبید الجابری - حفظه الله - فلا تجد خلفیاً لاسیما المنتسبون إلى الجماعات الدعویة الحدیثة‌ إلا وهو یكره الإنتساب إلى السلفیة‌ ، لأن السلفیة‌ لیست مجرد نسبة‌ ، بل السلفیة‌ تجرید الإخلاص لله وتجرید المتابعة‌ للنبی (صلى اللهقال الشیخ صالح الفوزان : (( لیس المدار على الكتب ، والمدار على العلماء ، العلماء هم الذین علیهم المدار، وهم القدوه‌ ، وهم ورثة‌ الأنبیاء ، وبدون العلماء لایبقى علم ، ووجود الكتب بدون العلماء لاینفع) . توجیهات مهمه‌ لشباب الأمة‌ ؟ (39) واته‌: ((نابێـت ته‌نها په‌یوه‌ست بین به‌ په‌رتووكه‌وه‌، به‌ڵكو پێویسته‌ په‌یوه‌ست بین به‌ زانایانه‌وه‌، زانایان سه‌رچاوه‌ن، ئه‌وان پێشه‌نگن، ئه‌وان جينشینی پێغه‌مبه‌رانن، به‌بي بوونی زانایان زانست نامێنیت، وه‌ ته‌نها بوونی په‌رتووك به‌بي زانایان سوودی نیه‌)) عن أبي موسى الأشعري، قال: قال رسول الله(صلى الله عليه وسلم) : (( مثل الجليس الصالح والجليس السوء: كحامل المسك ونَافخ الكيرِ، فحامل المسك: إما أَن يحذيك وإما أَنْ تبتاع منه، وإما أَنْ تجد منه ريحاً طيبة. ونافخ الكير: إمَّا أَنْ يحْرق ثيابك، وإمَّا أَنْ تجد منْه ريحاً خبيثةً)). عن انس قال : قال رسول الله (صلى الله علیه وسلم) (ثلاث مهلكات وثلاث منجیات : ثلاث مهلكات :شح مطاع ، وهوى متبع ، وإعجاب المرء بنفسه ، وثلاث منجیات : خشیة‌ الله فی السر والعلانیة ، والقصد فى الفقر والغنى ، والعدل فی الغضب والرضا). (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ پێشه‌وا به‌زاز به‌ژماره‌/ 81 وه‌ عوقه‌یلى به‌ژماره‌ 3/447 وه‌ ئه‌بو نوعه‌یم به‌ژماره‌ 2/343 ته‌خریجیان كردووه‌). واته‌: له‌ ئه‌نه‌سه‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم)فه‌رموویه‌تى: سى شت له‌ هۆكاره‌كانى له‌ناوچوونه‌ و سیانى تر له‌ هۆكاره‌كانى رِزگاربوونه‌: سى شتى له‌ناوبه‌ره‌كه‌: گوێرِایه‌ڵى پیسكه‌ (چروكى) نه‌فس، وه‌ شوێنكه‌وته‌ى ئاره‌زوو، وه‌ سه‌رسورِمانى مرۆڤ به‌ نه‌فسى خۆى. سى شته‌ رِزگاركه‌ره‌كه‌: ترسان له‌ خوا له‌ نهێنى و ئاشكرادا، وه‌ ناوه‌ندێتى له‌ هه‌ژارى وده‌وڵه‌مه‌ندێتیدا، وه‌ دادپه‌روه‌رێتى له‌كاتى توورِه‌بوون و رِازیبووندا. عن سهْل بن سعْد،قال: قال رسول الله (صلى الله عليه وسلم): ((إنَّ الإسلام بدأ غریبا وسیعود غریبا، فطُوبى للغُرباء)). قالوا: یارسول الله! وما الغُرباء؟ قال: ((الّذین یُصلحون عند فساد النَّاسِ)). (ئیمامى (طبرانی) له‌ (الكبیر) به‌ژماره‌/5867 وه‌ له‌ (الصغیر) به‌ژماره‌/1055 و(الدولابى) به‌ژماره‌ 1/193 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: له‌ سه‌هلى كورِى سه‌عده‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) فه‌رمووى: ئیسلام به‌نامۆیى ده‌ستى پىَ كرد، وه‌ به‌نامۆیى ده‌گه‌رِێته‌وه‌، خۆشبه‌ختى بۆ نامۆكان. فه‌رموویان: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله عليه وسلم نامۆكان كێن؟ فه‌رمووى: ئه‌وانه‌ى خۆیان یان خه‌ڵكى چاك ده‌كه‌ن له‌كاتى گه‌نده‌ڵ بوونى خه‌ڵكیدا. تێبینى: ووشه‌ى (یصلحون) به‌دوو شێوه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: 1- ئه‌گه‌ر به‌ (ضه م) بێت، واته‌ (یُصلحون) ئه‌وا به‌ماناى چاكخوازى بۆ خه‌ڵكانى تر دێت. 2- ئه‌گه‌ر به‌ (فه‌تحه‌) بێت، واته‌ (يصلحون) ئه‌وا به‌ماناى چاكسازى له‌ خۆدا دێت. عن ابن مسعود قال:قال رسولُ الله (صلى الله علیه‌ وسلم): ((مامن نبِی بعثه اللهُ فی أُمة‌ قبلی، إلاَ كان لهُ من أُمته حواریُّون، وأصحابٌ، یأخذون بسُنته ویقْتدُون بأمره، ثُم إنها تخلفُ من بعدهم خُلوفٌ، یقولون مالا یفعلون، ویفعلون مالا یؤْمرون، فمنْ جاهدهم بیده فهو مُؤْمنٌ، ومن جاهدهم بلسانه فهو مُؤْمنٌ، ومن جاهدهم بقلبِه فهو مُؤْمنٌ، لیس وراء ذالك من الإیمان حبة‌ُ خرْدل)). (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى موسلیم به‌ژماره‌/ 50 رِیوایه‌تى كردووه‌). واته‌: له‌ ئیبن مه‌سعوده‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله علیه‌ وسلم) فه‌رموویه‌تى: هیچ پێغه‌مبه‌رێك سه‌لامى خواى لىَ بێت نه‌بووه‌ پێش من كه‌ خواى گه‌وره‌ ناردبێتى، ئیللا هه‌ر له‌ قه‌ومه‌كه‌ى خۆى كۆمه‌ڵێك پشتیوانیان هه‌بووه‌، كه‌ رِیگه‌كه‌ى ئه‌ویان گرتووه‌ وه‌ فه‌رمانه‌كانى ئه‌ویان جىَبه‌جىَ كردووه‌، پاشان له‌دواى ئه‌وان كۆمه‌ڵێك جێماون كه‌ قسه‌یان ده‌كرد به‌لام كرده‌وه‌یان پىَ نه‌ده‌كرد، وه‌ كرده‌وه‌ گه‌لێكیان ده‌كرد كه‌ فه‌رمانیان پىَ نه‌كراوه‌، جا هه‌ركه‌سێك به‌ ده‌سته‌كانى رِێگه‌یان لىَ بگرێت ئه‌وه‌ ئیمانداره‌، وه‌ هه‌ركه‌سێك به‌ زمانى رِێگه‌یان لىَ بگرێت ئه‌وه‌ ئیمانداره‌، وه‌ هه‌ركه‌سێك به‌ دڵى پێى ناخۆش بێت ئه‌وه‌ى ئه‌وان ده‌یكه‌ن ئه‌وه‌ ئیمانداره‌، پاشان ئه‌گه‌ر به‌ دڵیش جیهادیان نه‌كات ئه‌وا به‌قه‌ده‌ر تۆوى خه‌رده‌لێك ئیمانى نییه‌. (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى بوخارى به‌ژماره‌ 4/ 323 وه‌ موسلیم به‌ژماره‌/ 268 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: له‌ ئه‌بى موساى ئه‌شعه‌رییه‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لىَ بێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله عليه وسلم فه‌رمووى: نموونه‌ى دانیشتنى چاك وه‌ دانیشتنى خراپ (واته‌: هاورِێى باش وخراپ) وه‌ك هه‌ڵگرى میسك و فوكه‌ر له‌ كوره‌ وایه‌، وه‌ ئه‌وه‌ى كه‌ میسكى هه‌ڵگرتووه‌ یان پێت ده‌به‌خشێت یان پێت ده‌فرۆشێت یان (به‌لایه‌نى كه‌مه‌وه‌) بۆنێكى خۆشى لێوه‌ بۆن ده‌كه‌یت. به‌لاَم فوكه‌ر له‌ كوره‌: یان پۆشاكه‌كه‌ت ده‌سوتێنىَ یان بۆنێكى پیسى لێوه‌ بۆن ده‌كه‌یت. عن إبن عمرقال: قال رسولُ اللهِ (صلى الله عليه وسلم) : ((لِكُلِّ عَمَلٍ شِرَّةٌ، وَلِكُلِّ شِرَّةٍ فَتْرَةٌ، فمن كانتْ فَتْرَتُهُ إلى سُنَّتي فقد اهْتدى، ومن كانت فَتْرَتُهُ إلى غير ذلك فقد هلك)). (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى ئه‌حمه‌د به‌ژماره‌ 188 وه‌ 210/2 وه‌ غه‌یرى ئه‌میش رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: له‌ عه‌بدوڵلاَى كورِى عومه‌ره‌وه‌ (رِه‌زاى خوایان لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم) فه‌رمووى: بۆ هه‌موو كارێك له‌ سه‌ره‌تاوه‌ جموجوڵ وسووربوونێك هه‌یه‌ له‌سه‌رى (واته‌: كه‌فوكوڵییه‌ك)، وه‌ بۆ هه‌موو كه‌فوكوڵیه‌كیش ماوه‌یه‌كه‌ پاشان ساردبونه‌وه‌ هه‌یه‌. جا هه‌ركه‌سێك ماوه‌ى كه‌فوكوڵییه‌كه‌ى له‌سه‌ر سوننه‌تى من بێت ئه‌وا رِێنمویكراوه‌، وه‌ هه‌ركه‌سێك كه‌فوكوڵیه‌كه‌ى له‌سه‌ر غه‌یرى سوننه‌تى من بێت ئه‌وا تیاچووه‌. عن أبى هریرة قال : قال رسول الله (صلى الله علیه وسلم) (حق المسلم على المسلم ست) قالوا : ماهن یارسول الله ؟؟ قال : (إذا لقیه سلم علیه ، وإذا دعاه اجابه ، وإذا استنصح نصحه ، وإذا عطس فحمدالله یشمته ، وإذا مرض عاده ، وإذا مات صحبه). (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى موسلیم به‌ژماره‌/ 2162 رِیوایه‌تى كردووه‌). واته‌: له‌ ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله علیه وسلم فه‌رموویه‌تى: مافى موسوڵمان به‌سه‌ر موسوڵمانه‌وه‌ شه‌شه‌. فه‌رموویان: ئه‌وانه‌ (ئه‌و شه‌ش شته‌) چین ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا؟ پێغه‌مبه‌رى خواصلى الله علیه وسلم فه‌رمووى: ئه‌گه‌ر پێى بگات سلاوى لى ده‌كات، وه‌ ئه‌گه‌ر ده‌عوه‌تى بكات وه‌لامى ده‌داته‌وه‌، وه‌ ئه‌گه‌ر داواى ئامۆژگارى لى بكات ئامۆژگارى ده‌كات، وه‌ ئه‌گه‌ر پژمى وسوپاسى خواى كرد دوعاى بۆ بكات، وه‌ ئه‌گه‌ر نه‌خۆش بكه‌وێت ئه‌وا به‌سه‌رى ده‌كاته‌وه‌، وه‌ ئه‌گه‌ر بمرێت ئه‌وا هاوه‌ڵى ده‌كات (تا خستنه‌ ناوگۆرِ). عن أبي هُريرة قالَ:قال رسولُ الله (صلى الله عليه وسلم) : ((إنَّ مِن عِبَادِ اللهِ عِبَاداً لَيْسُوا بأَنبِياءَ، يَغْبِطُهُمُ الأَنْبِيَاءُ والشُّهَداءُ)) قيل: مَنْ هُمْ؟ لَعَلَّنَا نُحِبُّهم! قال:((هُم قَوْمٌ تَحَابُّوا بِنُورِ اللهِ مِنْ غَيرِ أرْحَامٍ ولا أَنْسَابٍ، وُجُوهُهُمْ نُورٌ، على مَنابِرَ مِن نورٍ، لا يخافونَ إذا خافَ النَّاسُ، ولا يحْزَنونَ إذا حَزِنَ النَّاسُ)).ثم قَرَأ: [ أَلا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ] يونس:62 (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى (طبرانی) له‌ ته‌فسیره‌كه‌یدا به‌ژماره‌ 11/ 132 رِیوایه‌تى كردووه‌). واته‌: ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم )فه‌رمووى: له‌ناو به‌نده‌كانى خواى گه‌وره‌دا به‌نده‌ى وا هه‌ن كه‌ له‌پێغه‌مبه‌ران نین (علیهم الصلاة‌والسلام) به‌لاَم له‌هه‌مان كاتدا پێغه‌مبه‌ران (علیهم الصلاة‌ والسلام) و شه‌هیده‌كان ئاواتیان پێده‌خوازن كه‌ وه‌كو ئه‌وان وابونایه‌. ووترا: ئه‌وانه‌ كێن؟ به‌ڵكو خۆشمان بوێن! فه‌رمووى: ئه‌وان قه‌ومێكن (نه‌ته‌وه‌یه‌كن) یه‌كتریان خۆشده‌وێت خۆشه‌ویستییه‌ك كه‌ دینه‌كه‌ى خوا بۆى دروست كردوون وه‌ خۆشویستنه‌كه‌یان دینه‌ و په‌یوه‌ندى خزمایه‌تى و پشتایه‌تى نییه‌، رِووه‌كانیان رِۆشناییه‌ وه‌ له‌سه‌ر بڵندگۆكانى رِۆشنایین، ناترسن كاتێك كه‌ خه‌ڵكى له‌ ترساندان، وه‌ خه‌فه‌ت ناخۆن كاتێك كه‌ خه‌ڵكى له‌ خه‌فه‌ت خواردندان. پاشان ئه‌م ئایه‌ته‌ى سوره‌تى یونسى خوێند كه‌ ده‌فه‌رموێت: [ ئایا دۆستانى خوا سیفه‌تیان وانییه‌ كه‌ له‌ داهاتوو نه‌ترسن وخه‌فه‌ت له‌ رِابردووش نه‌خۆن]. عن تمیم الدارِی قال: قال رسول الله (صلى الله عليه وسلم) : ((الدین النصیحة،الدین النصیحة، الدین النصیحة )). قلنا لمن يارسول الله؟؟ قال :(لله ، ولكتابه ، ولرسوله، ولأئمةالمسلمين وعامتهم)) (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى موسلیم به‌ژماره‌/ 54 رِیوایه‌تى كردووه‌). واته‌:ته‌میمى داریی‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم)فه‌رمووى: دین ئامۆژگارییه‌، دین ئامۆژگارییه‌، دین ئامۆژگارییه‌. ووتمان: بۆ كى ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم)؟ فه‌رمووى: بۆ خوا، بۆ قورئانه‌كه‌ى، وه‌ بۆ پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ى(صلى الله عليه وسلم)، وه‌ بۆ پێشه‌وایانى موسوڵمانان، وه‌ بۆ ئه‌و خه‌ڵكه‌ گشتییه‌ ساده‌یه‌ى له‌و شوێنه‌دا ده‌ژین. عن عبد الله بن عمر رضی الله عنهما قال: سمعت رسول الله (صلى الله عليه وسلم) یقول: ((إنما الناس كالإبل المئَة، لاتكاد تجد فیها راحلة)). (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى بوخارى به‌ژماره‌/ 6498 وه‌ ئیمامى موسلیم به‌ژماره‌/ 2547 رِیوایه‌تیان كردووه‌ (رِه‌حمه‌تى خوایان لێبێت). واته‌: له‌ عه‌بدوڵلاَى كورِى عومه‌ره‌وه‌ (رِه‌زاى خوایان لێبێت) فه‌رمووى: گوێم لىَ بوو پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) ده‌یفه‌رموو: خه‌ڵكى وه‌كو سه‌د ووشتر وان، ناتوانیت یه‌كێكى باش له‌ناویاندا ببینیت كه‌ به‌كه‌ڵكى به‌كارهێنان بێت به‌و مه‌به‌سته‌ى كه‌ ده‌ته‌وێت. شیكردنه‌وه‌یه‌ك: ئه‌و فه‌رمووده‌یه‌ دووكار ده‌گرێته‌ خۆى ئه‌وانیش (هه‌واڵێكى رِاست ودروست، و رِێنمویى كردنێكى به‌سوود). هه‌رچى هه‌واڵه‌كه‌یه‌ ئه‌وا پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) هه‌واڵى داوه‌ كه‌ ناته‌واویه‌تى گشتگیر بۆ زۆبه‌ى خه‌ڵكه‌ (واته‌: زۆربه‌ى خه‌ڵكى له‌ كاره‌كانیاندا ناته‌واون) وه‌ ئه‌وانه‌ى ته‌واو هه‌ڵده‌ستن به‌كاره‌كانیان یان (نزیكن له‌وانه‌ى به‌ته‌واوى كاره‌كانیان به‌جىَ ده‌هێنن) له‌ناو خه‌ڵكیدا كه‌مه‌، وه‌كو ووشتر كه‌ ژماره‌یان زۆره‌ به‌لاَم بته‌وێت له‌ناویاندا هه‌ڵبژێریت كه‌ بگونجىَ بۆ بارو سواركردن ورِۆیشتن وهاتن ناتوانیت كه‌ بیبینیت وه‌ هه‌روه‌ها خه‌ڵكیش زۆرن، ئه‌گه‌ر بته‌وێت لێیان هه‌ڵبژێریت كه‌ بگونجێت بۆ فێركردنى خه‌ڵك وفه‌توادان وپێشه‌وایه‌تى خه‌ڵكى ئه‌وا گرانه‌ كه‌ بیبینیت به‌شێوه‌یه‌كى چاك هه‌ڵسێت به‌وكارانه‌ به‌ پێهه‌ڵسانێكى چاك وته‌واو، ئه‌وه‌ش ئه‌م كاته‌یه‌ كه‌ ئێمه‌ى تیاین، به‌رِاستى خه‌ڵك سته‌مكار ونه‌زانن، وه‌ سته‌م و نه‌زانى هۆكارن بۆ ناته‌واوبوونى خه‌ڵكى، وه‌ هه‌ر ئه‌و سته‌م ونه‌زانینه‌شه‌ كه‌ رِێگره‌ له‌وه‌ى مرۆڤ به‌ره‌و ته‌واوبوون بچێت. وه‌ هه‌رچى رِێنمویى كردنه‌كه‌یه‌ ئه‌وه‌ ناوه‌رِۆكى هه‌واڵه‌كه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوایه‌ (صلى الله عليه وسلم) خۆى بۆخۆى رِێنمویى كردنه‌ كه‌ ده‌بێت كۆمه‌ڵێك له‌خه‌ڵكى تێبكۆشن وه‌ هه‌وڵبده‌ن بۆ پێگه‌یاندنى پیاوانێك كه‌ بتوانن هه‌ستن به‌و كارانه‌، وه‌ كارىَ كه‌ هه‌مه‌لایه‌ن وگشتگیر بێت سووده‌كه‌ى بۆ هه‌موانه‌. عن أبى هریرة‌ قال : ( بینما النبی (صلى الله علیه وسلم) فی مجلس یحدث القوم جاءه أعرابی ، فقال : متى الساعة‌ ؟ فمضى رسول الله (صلى الله علیه وسلم) یحدث ، فقال بعض القوم : سمع ماقال فكره ماقال ، وقال بعضهم : بل لم یسمع ، حتی إذا قضى حدیثه قال : ( أین أراه السائل عن الساعة‌) ؟ قال : ها أنا یارسول الله ، قال :( فإذا ضیعت الأمانة‌ فانتظر الساعة‌)،قال : كیف إضاعتها؟قال : ( إذا وسد الأمر إلى غیر أهلیه فانتظر الساعة‌) (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى بوخارى له‌ صه‌حیحه‌كه‌یدا به‌ژماره‌كانى/ 59- 6496 رِیوایه‌تى كردووه‌). واته‌: له‌ ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌( رِه‌زاى خواى لىَ بێت) فه‌رمووى: كاتێك پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم)له‌ دانیشتنێكدا بوو قسه‌ى بۆ خه‌ڵكه‌كه‌ ده‌كرد كه‌ له‌و دانیشتنه‌دا دانیشتبوون كابرایه‌كى ده‌شته‌كى هات، ووتى: رِۆژى دوایى كه‌ى دێت؟ پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله علیه وسلم) به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر قسه‌كردنى خۆى (واته‌: وه‌لاَمى كابراى نه‌دایه‌وه‌ له‌وكاته‌دا) هه‌ندێك له‌وانه‌ى له‌ویادا دانیشتبوون فه‌رموویان: گوێى لێبوو پێى ناخۆش بوو پرسیاره‌كه‌ى، هه‌ندێكى تریان فه‌رموویان: به‌ڵكو هه‌ر نه‌یبیست. هه‌تا له‌ قسه‌كردنه‌كه‌ى بوویه‌وه‌ وفه‌رمووى: له‌كوێیه‌ تا بیبینم، ئه‌وه‌ى پرسیارى رِۆژى دوایى كرد؟ كابراى ده‌شته‌كى فه‌رمووى: ئائه‌وه‌ منم ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله علیه وسلم) فه‌رمووى: هه‌ركاتێك ئامانه‌ت فه‌وتێنرا چاوه‌رِوانى رِۆژى دوایى بكه‌. كابراى ده‌شته‌كى فه‌رموى: چۆن ئه‌مانه‌ت ده‌فه‌وتێت؟ پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) فه‌رموى: ئه‌گه‌ر كارێك درایه‌ ده‌ستى كه‌سێك وه‌ ئه‌وكه‌سه‌ شیاوى ئه‌وكاره‌ نه‌بوو ئه‌وا چاوه‌رِوانى رِۆژى دوایى بكه‌. عن أبی موسى الأشعرى قال : كان رسول الله (صلى الله علیه وسلم) إذا بعث أحداً من أصحابه فی بعض أمره قال : ( بشروا ولا تنفروا ، ویسروا ولا تعسروا).( ئیمامى موسلیم به‌ ژماره‌/ 1732 رِیوایه‌تى كردووه‌). واته‌: ئه‌بو موساى ئه‌شعه‌ری(رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: كاتێك پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) بیویستایه‌ یه‌كىَ له‌هاورِێكانى خۆى وه‌كو نوێنه‌ر بناردایه‌ بۆ هه‌ندىَ كارى خۆى ده‌یفه‌رموو: مژده‌ بده‌ن و خه‌ڵكى رِاومه‌نێن، ئاسانى بكه‌ن له‌سه‌ر خه‌ڵكى وقورسى مه‌كه‌ن. عن أبي هريرة قال : قال رسول الله (صلى الله عليه وسلم):((من يأخذ عني هؤلاء الكلمات فيعمل بهن ، أو يعلم من يعمل بهن ))؟ فقال أبو هريرة :فقلت أنا يارسول الله ، فأخذ بيدي ، فعد خمساً، قال: (إتق المحارم تكن أعبد الناس ، وارض بما قسم الله لك تكن أغنى الناس ، وأحسن إلى جارك تكن مؤمنا ، وأحب للناس ماتحب لنفسك ، تكن مسلماً ولا تكثير الضحك ، فإن كثرة الضحك ، تميت القلب)) ( ئیمامى ترمذى به‌ژماره‌/ 2306 وه‌ ئیمامى سونه‌ ئه‌حمه‌د به‌ژماره‌ 2/ 310 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌(رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌ر(صلى الله عليه وسلم ) فه‌رموویه‌تى: كىَ ئه‌م چه‌ند ووشه‌یه‌م لىَ وه‌رده‌گرێت تا كرده‌وه‌ى پىَ بكات، وه‌ خه‌ڵكیش فێربكات تا كرده‌وه‌ى پىَ بكه‌ن؟ ئه‌بو هوره‌یره‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: ووتم من ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم )، ده‌ستى گرتم، پێنجى بژارد، فه‌رمووى: خۆت له‌ حه‌رامه‌كان بپارێزه‌ ده‌بیته‌ چاكترین خواپه‌رست، وه‌ رِازیبه‌ به‌و به‌شه‌ى خوا بۆى دیارى كردویت ئه‌بیته‌ ده‌وڵه‌مه‌ندترینى خه‌ڵكى له‌ دڵ وده‌رووندا، وه‌ چاكه‌ بكه‌ له‌گه‌ڵ هاوسێكه‌تدا ئه‌بیته‌ باوه‌رِدارێكى ته‌واو، وه‌ ئه‌وه‌ى بۆخۆت پێت خۆشه‌ بۆ خه‌ڵكیش پێت خۆش بێت ئه‌بیته‌ موسوڵمانێكى ته‌واو، وه‌ زۆر پێمه‌كه‌نه‌ چونكه‌ پێكه‌نینى زۆر دڵ ده‌مرێنێت. عن جابر بن عبدالله، قال: كان رسول الله (صلى الله علیه وسلم) إذا خطب احمرت عیناه، وعلا صوته، واشتد غضبه، حتى كأنه منذر جیش، یقول: صبحكم ومساكم، ویقول ((بعثت أنا والساعة‌َ كهاتین)) ویقرن بین إصبعیه السبابة‌ والوسطى، ویقول: أما بعد فإن خیر الحدیث كتاب الله، وخیْر الهُدى هُدى مُحمد وشر الأمور مُحْدثاتُها، وكُلُّ بدعة‌ ضلالة)). (ئیمامى موسلیم به‌ژماره‌/ 867 رِیوایه‌تى كردووه‌ له‌ جابرى كورِى عه‌بدوڵلاَوه‌). واته‌: له‌ جابرى كورِى عه‌بدوڵلاَوه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله علیه‌ وسلم)كاتێك ووتارى ده‌دا چاوه‌كانى سوور هه‌ڵده‌گه‌رِا، ده‌نگى به‌رز ده‌كرده‌وه‌، توورِه‌بوونێكى زۆر به‌نێوچاوانیه‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وت، هه‌تا وه‌كو بڵێى سوپایه‌ك به‌رِێوه‌یه‌، وه‌ ده‌یفه‌رموو: له‌ به‌یانیانتان وئێواره‌تاندا، وه‌ ده‌یفه‌رموو: هاتنى من وهاتنى رِۆژى دوایى وه‌كو ئه‌ودوانه‌ وایه‌، كه‌ هه‌ردوو په‌نجه‌ى له‌یه‌ك نزیك ده‌كرده‌وه‌ كه‌ ئه‌وانیش په‌نجه‌ى شه‌هاده‌ت و په‌نجه‌ى ناوه‌رِاسته‌ كه‌ هیچیان له‌نێواندا نییه‌، وه‌ ده‌یفه‌رموو: له‌ پاشاندا باشترین ووته‌ قورئانه‌، وه‌ باشترین رِێنموییكار رِێنمویكردنى موحه‌مه‌ده‌وه‌ (صلى الله علیه‌ وسلم)خراپترین كاریش ئه‌و كارانه‌یه‌ كه‌ له‌دیندا نییه‌ و په‌یوه‌ندى به‌دینه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌هه‌مان كاتیشدا داهێنراوه‌، وه‌ هه‌موو داهێنراوێكیش له‌ئاگردایه‌. عن جابر بن عبدالله، قال: (كان رسول الله (صلى الله عليه وسلم)إذا خطب احمرت عيناه، وعلا صوته، واشتد غضبه، حتى كأنه منذر جيش، يقول: صبحكم ومساكم، ويقول:(بعثت أنا والساعة كهاتين) ويقرن بين إصبعيه السبابة والوسطى، ويقول: أما بعد فإن خير الحديث كتاب الله ، وخير الهدى هدى محمد وشر الأمور محدثاتها، وكل بدعة ضلالة). (ئیمامى موسلیم به‌ژماره‌/ 867 رِیوایه‌تى كردووه‌ له‌ جابرى كورِى عه‌بدوڵلاَوه‌). واته‌: له‌ جابرى كورِى عه‌بدوڵلاَوه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) كاتێك ووتارى ده‌دا چاوه‌كانى سوور هه‌ڵده‌گه‌رِا، ده‌نگى به‌رز ده‌كرده‌وه‌، توورِه‌بوونێكى زۆر به‌نێوچاوانیه‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وت، هه‌تا وه‌كو بڵێى سوپایه‌ك به‌رِێوه‌یه‌، وه‌ ده‌یفه‌رموو: له‌ به‌یانیانتان وئێواره‌تاندا، وه‌ ده‌یفه‌رموو: هاتنى من وهاتنى رِۆژى دوایى وه‌كو ئه‌ودوانه‌ وایه‌، كه‌ هه‌ردوو په‌نجه‌ى له‌یه‌ك نزیك ده‌كرده‌وه‌ كه‌ ئه‌وانیش په‌نجه‌ى شه‌هاده‌ت و په‌نجه‌ى ناوه‌رِاسته‌ كه‌ هیچیان له‌نێواندا نییه‌، وه‌ ده‌یفه‌رموو: له‌ پاشاندا باشترین ووته‌ قورئانه‌، وه‌ باشترین رِێنموییكار رِێنمویكردنى موحه‌مه‌ده‌وه‌(صلى الله عليه وسلم) خراپترین كاریش ئه‌و كارانه‌یه‌ كه‌ له‌دیندا نییه‌ و په‌یوه‌ندى به‌دینه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌هه‌مان كاتیشدا داهێنراوه‌، وه‌ هه‌موو داهێنراوێكیش له‌ئاگردایه‌. (عن ابن عباس قال : لما بعث النبي (صلى الله عليه وسلم)معاذاً إلى نحو أهل اليمن قال له: (إنك تقدم على قوم من أهل الكتاب، فليكن أول ما تدعوهم إلى : أن يوحدوا الله تعالى : فإذا عرفوا ذلك : فأخبرهم أن الله فرض عليهم خمس صلوات في يومهم وليلتهم، فإذا صلوا: فأخبرهم أن الله أفترض عليهم زكاة أموالهم تؤخذ من غنهم فترد على فقيرهم، فإذا أقروا بذلك فخذ منهم، وتوق كرائم أموال الناس)). ) ( بوخارى به‌ژماره‌/ 7372 وه‌ موسلیم به‌ژماره‌/ 19 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: له‌ عه‌بدوڵلاَى كورِى عه‌باسه‌وه‌، فه‌رمووى: كاتێك كه‌ پێغه‌مبه‌ر(صلى الله عليه وسلم) موعازى كورِى جه‌به‌لى به‌ره‌و لاى خه‌ڵكى یه‌مه‌ن نارد پێى فه‌رموو: تۆ به‌رِىَ ده‌كه‌ویت بۆسه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك له‌ ئه‌هلى كتێب (جوله‌كه‌ وگاور)، یه‌كه‌م شت كه‌ ده‌بێت پێى هه‌ڵسیت بانگ كردنیانه‌ بۆ به‌ ته‌نها خواپه‌رستى، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ فێربوون ئه‌وا هه‌واڵیان پىَ بده‌ كه‌ خوا پێویستى كردووه‌ به‌سه‌ریاندا كردنى پێنج نوێژه‌ له‌ شه‌و ورِۆژیاندا، ئه‌گه‌ر نوێژیان كرد، ئه‌وا هه‌واڵیان پىَ بده‌ كه‌ خواى گه‌وره‌ له‌سه‌ریانى پێویست كردووه‌ كه‌ زه‌كاتى ماڵه‌كانیان بده‌ن، له‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانیان وه‌رگره‌ ودابه‌شى بكه‌ به‌سه‌ر هه‌ژاره‌كانیاندا، ئه‌گه‌ر دانیان به‌وه‌دانا لێیان وه‌ربگره‌، خۆت بپارێزه‌ له‌وه‌ى كه‌ ته‌نها ماڵه‌ باشه‌كانیان وه‌ربگریت. عن سَهْل بن سَعْد،قال: قال رسول الله ِ(صلى الله عليه وسلم): ((إنَّ الإسلامَ بدأ غریباً وسیعود غریباً، فَطوبى للغُرباء)). قالوا: یارسول اللهِ! وما الغُرباء؟ قال: ((الذِینَ یُصلحون عند فَسَادِ النَّاسِ)). (ئیمامى (طبرانی) له‌ (الكبیر) به‌ژماره‌/5867 وه‌ له‌ (الصغیر) به‌ژماره‌/1055 و(الدولابى) به‌ژماره‌ 1/193 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌:سه‌هلى كورِى سه‌عد‌(رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) فه‌رمووى: ئیسلام به‌نامۆیى ده‌ستى پىَ كرد، وه‌ به‌نامۆیى ده‌گه‌رِێته‌وه‌، خۆشبه‌ختى بۆ نامۆكان. فه‌رموویان: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) نامۆكان كێن؟ فه‌رمووى: ئه‌وانه‌ى خۆیان یان خه‌ڵكى چاك ده‌كه‌ن له‌كاتى گه‌نده‌ڵ بوونى خه‌ڵكیدا. (عن معاویة(رضی الله عنه) قال: قال رسول الله (صلى الله علیه وسلم) : ( لایزال طائفه‌ من أمتی قائمة‌ بأمرلله، لایضرهم من خذلهم ولا من خالفهم ، حتی یأتی أمرالله ، وهم ظاهرون على الناس) . رواه بخارى 13/250 ومسلم 1037. ) واته‌: ئيمامى موعاویه‌(رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله عليه وسلم فه‌رمووى: به‌رده‌وام كۆمه‌ڵێك له‌ئوممه‌تم ده‌ستیان گرتووه‌ به‌شه‌رعى خواوه‌، زیانیان پىَ ناگه‌یه‌نێت، ئه‌وانه‌ى ده‌یانه‌وێت بیانشكێنن، وه‌ ئه‌وانه‌ى سه‌رپێچیان ده‌كه‌ن، هه‌تا رِۆژى قیامه‌ت دێت، ئه‌وان دیارن به‌سه‌ر خه‌ڵكه‌وه‌ به‌هۆى بوونى به‌ڵگه‌ به‌ ده‌ستیانه‌وه‌. َعن أنَسِ بن مالكِ (رضی الله عنه) قال: قال رسول الله (صلى الله علیه وسلم): ((تَفْتَرِقُ هذه الأُمَّةُ على ثلاثٍ وسبعينَ فِرقةً، كلُّهم في النَّار إلاَّواحِدَةً)) قالوا: وما هي تِلْكَ الفِرْقَةُ؟ قالَ: ((ما أَنا عَلَيْهِ اليَوْمَ وَأَصْحَابِي)). (ئیمامى (طبرانی) له‌ موعجه‌مى بچووكدا به‌ژماره‌/ 742 رِیوایه‌تى كردووه‌) واته‌: له‌ ئه‌نه‌سى كورِى مالیكه‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه‌ وسلم) فه‌رمووى: ئه‌م ئوممه‌ته‌ دابه‌ش ده‌بێت به‌سه‌ر حه‌فتا وسىَ به‌شدا، هه‌موویان له‌ئاگردان بێجگه‌ له‌ به‌شێكیان نه‌بێت. ووتیان: ئایه‌ ئه‌و به‌شه‌ كامه‌یه‌؟ فه‌رمووى: ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌مرِۆ من وهاوه‌ڵه‌كانم له‌سه‌رین. سئل رسول الله (صلى الله علیه وسلم) أی الناس خیر؟؟؟ فقال: ((أنا، والذین معی، ثم الذین على الأثر، ثم الذین على الأثر)) ثم كأنه رفض من بقی. (ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمام ئه‌حمه‌د به‌ژماره‌كانى 2/297، 340 وه‌ ئه‌بو نوعه‌یم له‌ (الامامه‌)دا به‌ژماره‌/3 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌:ئه‌بو هوره‌یره‌وه‌ فه‌رمووى: پرسیار كرا له‌پێغه‌مبه‌رى خوا( صلى الله عليه وسلم) كام كه‌سه‌ باشترینى خه‌ڵكه‌؟ فه‌رمووى: من، وه‌ ئه‌وانه‌ى له‌گه‌ڵ مندان، پاشان ئه‌وانه‌ى له‌سه‌ر شوێنه‌وارى ئه‌وانن، پاشان ئه‌وانه‌ى له‌سه‌ر شوێنه‌وارى ئه‌وانن، پاشان هه‌روه‌كو بڵێى كه‌سى نه‌هێشت كه‌ مابێت. عن ابن عباس قال : خطب رسول الله (صلى الله علیه وسلم) الناس فی حجة الوداع فقال: (یاأیها الناس ! إنی قد تركت فیكم ما إن اعتصمتم به فلن تضلوا أبدا : كتاب الله وسنتی) ( ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى حاكم رِیوایه‌تى كردووه‌ به‌ژماره‌ 1/93 وه‌ به‌یهه‌قى 10/114 وه‌ ئیمامى ئیبن حزم له‌ئه‌حكامدا به‌ژماره‌ 6/809 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: له‌ عه‌بدوڵلاَى كورِى عه‌باسه‌وه‌ (رِه‌زاى خوایان لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌ر صلى الله عليه وسلم ووتارى بۆ خه‌ڵك ده‌دا له‌ حه‌جى ماڵئاواییدا وه‌ فه‌رمووى: ئه‌ى خه‌ڵكینه‌ من له‌ناو ئێوه‌دا به‌جێم هێشتووه‌ بۆتان، ئه‌گه‌ر ده‌ستى پێوه‌ بگرن ئه‌وا هه‌رگیز گومرِا نابن: په‌رِاوى خواى گه‌وره‌ (القرآن) رِێوشوێنى من ((سونه‌ته‌كانم به‌ گشتى)). عن العرباض بن ساریة‌ قال: وعظنا رسول الله صلى الله علیه وسلم موعظة‌ ذرفت منها العیون ووجلت منها القلوب، فقلنا: یارسول الله، إن هذه لموعظة‌ مودع فماذا تعهد إلینا؟قال:( قد تركتكم على البیضاء لیلها كنهارها،لایزیغ عنها بعدی إلا هالك، ومن یعیش منكم فسیرى إختلافا كثیرا، فعلیكم بما عرفتم من سنتی، وسنه‌ الخلفاء الراشدین المهدیین، عضوا علیها بالنواجذ، وعلیكم بالطاعة‌، وإن عبداً حبشیاً، فإنما المؤمن كالجمل الأنف، حیثما قید انقاد)). ( ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ ئیمامى ئه‌حمه‌د به‌ژماره‌ 4/126 وه‌ ئیبن ماجه‌ به‌ژماره‌/43 وه‌ حاكم به‌ژماره‌ 1/96 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: له‌ عیرباضى كورِى سارییه‌وه‌ فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله عليه وسلم ئامۆژگارى ده‌كردین، ئامۆژگارییه‌ك كه‌ چاوه‌كانى ده‌هێنایه‌ گریان وه‌ دڵه‌كانى رِاده‌چڵه‌كاند، ووتمان: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله عليه وسلم ده‌ڵێى ئه‌مه‌ ئامۆژگارى ماڵئاواییته‌، چ په‌یمانێكت هه‌یه‌ بۆمان، فه‌رمووى: من ئێوه‌م له‌سه‌ر سپیاییه‌ك به‌جىَ هێشتووه‌، شه‌وه‌كه‌ى له‌ رِۆژه‌كه‌ى ده‌چێت (له‌رِووناكیدا) هیچ كه‌س گومرِا نابێت لێى ئیللا تیاده‌چێت، وه‌ هه‌ركه‌س له‌ئێوه‌ بژى ئه‌وا ناكۆكى ودووبه‌ره‌كى زۆر ده‌بینێت، ئاگادارتان ده‌كه‌مه‌وه‌ به‌وه‌ى كه‌ ناسیوتانه‌ له‌سوننه‌تم وه‌ له‌سوننه‌تى خه‌لیفه‌كانى رِاشدینى رِێنمویى كراو، به‌ ددانه‌كانتان تووند قه‌پى پیابكه‌ن، وه‌ ئاگادارتان ده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ گوێرِایه‌ڵبن ئه‌گه‌رچى پێشه‌واكه‌تان به‌نده‌یه‌كى حه‌به‌شى رِه‌ش پێستیش بێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى باوه‌رِداران وه‌كو ووشتروان كه‌ رِه‌شوه‌ كرابێته‌ (لوت)ه‌كانیه‌وه‌، بۆ هه‌ركوىَ بدرێته‌به‌ر ده‌رِوات. عن حذیفة‌ بن الیمان قال : كان الناس یسألون رسول الله (صلى الله علیه وسلم) عن الخیر، وكنت أسأله عن الشر مخافه‌ أن یدركنی، فقلت: یارسول الله، إنا كنا فی الجاهلیة‌ وشر، فجاءنا الله بهذا الخیر، فهل بعد هذا الخیر من شر؟ قال نعم، قلت: وهل بعد ذلك الشر من خیر؟ قال: نعم، وفیه دخن قلت: وما دخنه ؟ قال (قوم یهدون بغیر هدیى، تعرف منهم وتنكر). قلت : فهل بعد ذلك الخیر من شر؟ قال: قلت : فهل بعد ذلك الخیرمن شر؟ قال: (نعم، دعاة‌ على أبواب جهنم، من أجابهم إلیها قذفوه فیها). قلت: یارسول الله صفهم لنا، قال:(هم من جلدتنا ویتكلمون بألسنتنا). قلت: فما تأمرونى إن أدركنی ذلك؟ قال:( تلزم جماعة‌ المسلمین وإمامهم). قلت: فإن لم تكن لهم جماعة‌ ولا إمام؟ قال: فاعتزل تلك الفرق كلها، ولو أن تعض بأصل شجره‌ حتى یدركك الموت وأنت على ذلك). (ئیمامى بوخارى به‌ژماره‌/ 7084 وه‌ موسلیم به‌ژماره‌/ 1847 رِیوایه‌تیان كردووه‌). واته‌: حوزه‌یفه‌ى كورِى یه‌مان (خوا لێى رِازیبێت) فه‌رمووى: خه‌ڵكى پرسیارى خێریان له‌ پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم) ده‌كرد، به‌لاَم من پرسیارى شه‌رِم لىَ ده‌كرد له‌ترسى ئه‌وه‌ى كه‌ تێى بكه‌وم، ووتم: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) ئێمه‌ له‌ نه‌زانى وخراپه‌كاریدا بووین، خواى گه‌وره‌ ئه‌م خێره‌ى بۆ هێناین، ئایا دواى ئه‌م خێره‌ شه‌رِ هه‌یه‌؟ فه‌رمووى: به‌ڵىَ، ووتم: ئه‌ى دواى ئه‌و شه‌رِه‌ خێر هه‌یه‌؟ فه‌رمووى: به‌ڵىَ، ئه‌و خێره‌ ته‌ماوییه‌. ووتم: ته‌ماوییه‌كه‌ى كامه‌یه‌؟ فه‌رمووى: قه‌ومێكن رِێنمووى ده‌كرێن، به‌ بێجگه‌ له‌سوننه‌تى من، ده‌یزانن وسه‌رپێچى ده‌كه‌ن. ووتم: ئه‌ى دواى ئه‌و خێره‌ شه‌رِ هه‌یه‌؟ فه‌رمووى: به‌ڵىَ، بانگه‌وازخوازانێك له‌سه‌ر ده‌رگاى دۆزه‌خن، هه‌ركه‌س وه‌لاَمیان بداته‌وه‌ فرِێى ده‌ده‌نه‌ ناوى. ووتم: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم) باسیان بكه‌ بۆمان، فه‌رمووى: ئه‌وان له‌ پێستى خۆمانن وه‌ به‌زمانى خۆمان قسه‌ ده‌كه‌ن. ووتم: فه‌رمانى چیم پىَ ده‌كه‌یت ئه‌گه‌ر كه‌وتمه‌ ئه‌وه‌وه‌؟ فه‌رمووى: پابه‌ندى كۆمه‌ڵى موسوڵمانان وپێشه‌واكه‌یان به‌. ووتم: ئه‌ى ئه‌گه‌ر نه‌كۆمه‌ڵ ونه‌پێشه‌وایان هه‌بێت؟ فه‌رمووى: واز له‌هه‌موو ئه‌و رِێچكانه‌ بهێنه‌ ئه‌گه‌رچى به‌قه‌پ كردن به‌ بنى دارێكیشدا بێت هه‌تا مردن دێت به‌سه‌رتا و شوێن هیچ كۆمه‌ڵێكیان مه‌كه‌وه‌. عَن ابن عُمَر (رضی الله عنهما) قال: قال رسولُ الله(صلى الله عليه وسلم) إذا تَبَايعْتُم بالعِینَة‌ِ، وَأَخَذْتُمْ أَذْنَابَ الْبَقَرِ، وَرَضیِتُم بِالزَّرْعِ، وَتَرَكْتُم الجِهَادَ، سَلّطَ اللهُ عَلیكُم ذلاَّ لاينْزِعُهُ حَتَّى تَرْجِعُوا إلى دینِكُمْ)) ( ئه‌بو داود رِیوایه‌تى كردووه‌ به‌ ژماره‌/ 3462) واته‌: له‌ عه‌بدوڵلاَى كورِى عومه‌ره‌وه‌ (رِه‌زاى خوایان لێبێت) فه‌رموویه‌تى: پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم )فه‌رموویه‌تى: ((ئه‌گه‌ر كرِین وفرۆشتنتان بوو به‌ (العینة)، وه‌ ده‌ستان گرت به‌ كلكى مانگاكانتانه‌وه‌، وه‌ رِازى بوون به‌ كشتوكاڵ كردنه‌وه‌ خه‌ریك بن، وه‌ وازتان له‌ تێكۆشان كردن له‌ پێناوى خوادا هێنا، ئه‌وه‌ خواى گه‌وره‌ به‌رگى بىَ ده‌سه‌لاَتى ده‌كات به‌سه‌رتاندا، لاینابات هه‌تا نه‌گه‌رِێنه‌وه‌ بۆ دینه‌كه‌تان)) * العینة: جۆرێكه‌ له‌ كرِین وفرۆشتن، كابراى فرۆشیار شتێك ده‌فرۆشێت به‌ كرِیار به‌قه‌رز، به‌لاَم پێش دانه‌وه‌ى قه‌رزه‌كه‌، فرۆشیاره‌كه‌ ئه‌وه‌ى فرۆشتوویه‌تى پێى لێى وه‌رده‌گرێته‌وه‌ به‌ پاره‌یه‌كى حازرى كه‌متر له‌ نرخى خۆى. عن عُمَر بنِ الخطاب (رضی الله عنه) قال: قال رسولُ الله (صلى الله عليه وسلم) : (( إنَّمَا الأعمالُ بالنِّیَّاتِ، وإنَّمَا لِكُلِّ امْریءٍ مانَوَى، فمن كانَتْ هجرتُهُ إلى اللهِ ورسولِهِ، فهجرتُهُ إلى اللهِ ورسولِهِ، ومَن كانت هجرتُهُ إلى دُنیا یُصِیبُها، أَو إلى أمْرَأة‌ٍ ينْكِحُها فَهِجْرَتُهُ إلى ماهاجَرَ إلیهِ)). ( بوخارى رِیوایه‌تى كردووه‌ به‌ ژماره‌/ 54،1) ( موسلیم رِیوایه‌تى كردووه‌ به‌ ژماره‌/ 1907) واته‌: عومه‌رى كورِى خه‌تاب‌(رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رموویه‌تى: پێغه‌مبه‌ر(صلى الله عليه وسلم) فه‌رموویه‌تى: (( هه‌رچى كردارێك هه‌یه‌ به‌گوێره‌ى نییه‌ت و ویسته‌، وه‌ هه‌رچى كردارێك كه‌ ده‌كرێت به‌گوێره‌ى نییه‌ته‌كه‌ى بۆى ده‌نووسرێت، وه‌ هه‌ركه‌سێك كۆچ كردنه‌كه‌ى له‌ پێناوى خوا و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ى (صلى الله عليه وسلم) بێت ئه‌وا كۆچ كردنه‌كه‌ى بۆ خوا و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌یه‌تى (صلى الله عليه وسلم)، وه‌ هه‌ركه‌سێك كۆچ كردنه‌كه‌ى له‌ پێناوى ماڵێك كه‌ ده‌ستى بكه‌وێت، یان له‌پێناوى ئافره‌تێك كه‌ ماره‌ى ببرِێت، ئه‌وا كۆچ كردنه‌كه‌ى له‌پێناوى ئه‌وه‌دا كردووه‌ كه‌ كۆچى بۆ كردووه‌)). عَنْ عبداللهِ بن مَسْعُودٍ قال: خَط لنَا رسولُ اللهِ خَطأَ ثُمَ قال: ((هذا سَبِیلُ اللهِ))، ثُم خَطّ خُطوطاً عَن يمِینهِ وَعَنْ شِمالهِ، ثم قال: ((هذه سُبُلٌ مُتَفَرِّقَة‌ٌ على كُلِّ سَبِیلٍ منها شَیْطَانٌ يدْعوا إلیه)). ثم قَرَأَ:[وَأَنَّ هَـذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیماً فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُل فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِیلِهِ] الأنعام:153. (طیالسی به‌ژماره‌/ 244، وه‌ ئیمام ئه‌حمه‌د به‌ژماره‌/ 435، 465) رِیوایه‌تیان كردووه‌. واته‌: له‌ عه‌بدوڵلاَى كورِى مه‌سعوده‌وه‌ (رِه‌زاى خواى لێبێت) فه‌رمووى: پێغه‌مبه‌ر(صلى الله عليه وسلم) خه‌تێكى بۆ كێشاین وفه‌رمووى: ئه‌وه‌ رِێگه‌ى خواى گه‌وره‌یه‌، پاشان چه‌ند خه‌تێكى بۆ كێشاین له‌لاى رِاستى خه‌ته‌كه‌وه‌ وه‌ له‌لاى چه‌پیه‌وه‌، پاشان فه‌رمووى: ئه‌مه‌ چه‌ند رِێگه‌یه‌كى جیاوازه‌ له‌سه‌ر هه‌ریه‌ك له‌م رِێگانه‌ شه‌یتانێك هه‌یه‌ بانگه‌وازى بۆ ده‌كات. پاشان ئه‌م ئایه‌ته‌ى سوره‌تى (الأنعام:153)ى خوێند كه‌ ده‌فه‌رموێت: [ وَأنَّ هَـذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیماً فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُل فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِیلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ] واته‌: (( ئه‌و رِێگه‌ رِاسته‌ رِێگه‌ى منه‌ شوێنى بكه‌ون، شوێن ئه‌و رِێگایانه‌ مه‌كه‌ون، چونكه‌ په‌رته‌وازه‌تان ده‌كات له‌رِێگه‌ى خواى گه‌وره‌ كه‌ رِێگه‌ى رِاسته‌)). قال الشیخ ابن عثیمین : (لاشك أن طلب العلم من أفضل الأعمال ، بل هو من الجهاد فی سبیل الله ، ولا سیما فی وقتنا هذا حین بدأت البدع تظهر فی المجتمع الإسلامی وتنتشیر وتكثر ، وبدأ الجهل الكثیر ممن یتطلع إلى الأفتاء بغیر علم ، وبدأ الجهل من كثیر من الناس فهذه ثلاثهة أمور كلها تحتم على الشباب أن یحرص على طلب العلم ....) انظر : وصایا وتوجهات لطلاب العلم : (200)، لسلیمان أبا الخیل. واتا: ((بێگومان گه‌رِان به‌ دوای زانستی شه‌رعیدا باشترین كاره‌، به‌ڵكو جۆرێكه‌ له‌ تێكۆشان له‌ پێناو خوای گه‌وره‌دا، به‌تایبه‌ت له‌م سه‌رده‌مه‌دا، كه‌ بیدعه‌ له‌ كۆمه‌ڵگای ئیسلامیدا به‌ده‌ركه‌وتووه‌ وبڵاوبووه‌ته‌وه‌و زیادی كردووه‌، وه‌ نه‌زانی و نه‌فامی زۆر سه‌ری هه‌ڵداوه‌ له‌نێو ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ فه‌توا ده‌ده‌ن به‌بێ زانست، وه‌ له‌ نێو زۆرێك له‌ خه‌ڵكیدا، ئه‌م سآ خاڵه‌ وا پێویست ده‌كات كه‌ گه‌نجان سووربن له‌سه‌ر گه‌رِان به‌ دوای زانستدا)) قال الأوزاعى : ( إعلموا أن هذا العلم دین ! فانظروا ما تصنعون ، وعن من تأخذون ، وبمن تقتدون ، ومن على دینكم تأملون)). أخرجه بن عساكر فی تاریخ دمشق : (2/361). سه‌یركه‌ن موسڵمانان ئه‌و عیلم و زانیارییه‌ شه‌رعییه‌ى كه‌ فێرى ده‌بن دینه‌ "دینداریتان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بنیات ده‌نێن" جا سه‌یر بكه‌ن بزانن چی ده‌كه‌ن، وه‌ له‌ كى عیلم و زانیارییه‌ شه‌رعی وه‌رده‌گرن، وه‌ شوێنى كى ده‌كه‌ون و كى ده‌كه‌نه‌ پێشه‌نگ و مامۆستاو ده‌م سپی خۆتان، وه‌ كى ده‌كه‌نه‌ متمانه‌ پێكراو له‌ دینه‌كه‌تاندا. - قال ابن مسعود : ( اتبعوا ولا تبتدعوا ، فقد كفیتم ، وكل بدعة‌ ضلالة) أخرجه وكیع فی الزهد : (2/590 رقم 315). واتا: شوێنى قورئان و سوننه‌ت "فه‌رموده‌" بكه‌ون و بیدعه‌ دامه‌هێنن و مه‌یكه‌ن، چونكه‌ ئه‌گه‌ر ئێوه‌ به‌رِاستى شوێنى قورئان و سوننه‌ت بكه‌ون ئه‌وه‌ به‌ستانه‌، وه‌ هه‌موو تازه‌ بیدعه‌و تازه‌ داهێنراوێك له‌ دیندا گومرِایى و سه‌رلێشیواوییه‌. قال الشیخ صالح اللحدان : (( یكون ضرر الأفكار أخطر وأعظم إذا لبست لباس التقى ، وظهرت بمظهر حب الخیر والنفع ، لأن الناس بحمدلله جبلوا على حب الخیر ، ولذلك إذا نظرنا إلى دعاة‌ البدع فی الزمن القدیم ، وجدنا أن كل داعیة‌ من دعاتها لا یقوم برفع رایات دعوته إلا ظل الظهور فی مظهر الدین والتنسك).وصایا وتوجهات لطلاب العلم : (519) لسلیمان أبا الخیل. - زه‌ره‌رو زیان و ترسناكى بیرو بۆچونه‌ هه‌ڵه‌كان زۆر ترسناكترو گه‌وره‌تر ده‌بیت كاتێك جل و به‌رگى ته‌قواو له‌ خوا ترسی و دیندارى به‌به‌ردا بكرێت "ئه‌و كه‌سه‌ى كه‌ هه‌ڵه‌ ده‌كات و بۆچونێكى خراپ یا ن بیدعه‌ بڵاوده‌كاته‌وه‌ كه‌سێكى دیندار بێت یان به‌ شێوازێكى دیندارانه‌و له‌ خوا ترسانه‌وه‌ خۆى بیشان بدات" وه‌ خۆی ده‌ربخات به‌ رِووكه‌شى حه‌ز بوون به‌ خیرو سودو قازانج بۆ موسڵمانان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى سوپاس بۆ خوا خه‌ڵكى راهتون له‌سه‌ر حه‌زكردن به‌ خێرو كارى چاكه‌ له‌ بنه‌رِه‌تدا، هه‌ر بۆیه‌ ئه‌گه‌ر سه‌یرى بانگه‌وازكارانى ئه‌هلی بیده‌ع بكه‌ین له‌سه‌رده‌می كۆندا، ئه‌وه‌ ده‌بینین هه‌مو بانگه‌وازكاریكیان بۆ بیدعه‌ ئاڵاى بانگه‌شه‌ى بیدعه‌كارانه‌ى به‌رز نه‌كردۆته‌وه‌ ئیللا له‌ ژێر سێبه‌ر و به‌ جل و به‌رگى دیندارى و له‌ خوا ترسان. قال الشیخ صالح الفوزان :(( لا حیاة للناس ولا هدایة‌ للناس إلا بطلب العلم ، وهذا هو الذي یجب العنایة به والتوجیه إلیه ، فیجب على الاباء وعلى ولاة الأمور وعلى العلماء ، یجب ان یوجهوا إلى طلب العلم ، وان یحرضوا علیه ، وأن یتعاونوا علیه حتى یبقى لهم الخیر). محاضرات فی العقیدة‌ والدعوة : _2/249). واتا: ژیانى ئاسوده‌ و هیدایه‌ت و رِێنمونى ته‌واو بۆ خه‌ڵكى نییه‌ ئیلا به‌ هه‌وڵدان و گه‌رِان به‌ دوای فێربونى عیلم و زانیارى شه‌رعیدا نه‌بێت، ئا ئه‌مه‌ پیویسته‌ گرنگى پێبدریت و هه‌وڵى بۆ بدرێت، جا پیویسته‌ له‌سه‌ر باوكان و كاربه‌ده‌ستان و زانایان كه‌ منداڵه‌كانیان و موسڵمانان هانده‌ن بۆ فێربونى عیلمى شه‌رعى و سوربن له‌سه‌رى، وه‌ هاوكارى یه‌كتر بكه‌ن بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ تا به‌ به‌رده‌وامى خێرو چاكه‌یان بۆ بمێنیته‌وه‌. علیه وسلم). قال عبدالله بن مسعود : ( یا أیها الناس علیكم بالعلم قبل أن یرفع ، فان من رفعه أن یقبض أصحابه ، وإیاكم والتبدع والتنطع ، وعلیكم بالعتیق ، فإنه سیكون فى آخر الأمة‌ أقوام یزعمون أنهم یدعون إلى كتاب الله وقد تركوه وراء ظهورهم)).اخرجه معمر فی الجامع 11/252 رقم 204665). و/ ئه‌ی خه‌ڵكینه‌ په‌یوه‌ست بن به‌ زانسته‌وه‌ پێش ئه‌وه‌ی به‌رزبكرێـته‌وه‌ و نه‌مێنێت، نه‌مانشی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ زانایان ده‌مرن، ئاگاداربن له‌ زیاده‌رِه‌وه‌ی و بیدعه‌ له‌ ئایندا، وه‌ په‌یوه‌ست بن به‌ پێشینه‌وه‌، چونكه‌ له‌ ئاخیر زه‌ماندا كه‌سانێك په‌یدا ده‌بن واده‌زانن خه‌ڵكی بانگ ده‌كه‌ن بۆ په‌رتووكی خوا له‌ كاتێكدا وازیان لێ هێناوه‌ و پیشتان لێ كردووه‌)). شێخ عبید جابری (خواى گه‌وره‌بیپارێزێت) ده‌فه‌رموێت : هیچ خه‌له‌فییه‌ك نییه‌ به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ى نسبه‌تى خۆیان داواته‌ پاڵ كۆمه‌ڵه‌ ئیسلامییه‌ هاوچه‌رخه‌كان ئیلا لایان ناخۆش ونارِه‌حه‌ته‌كه‌ نسبه‌تى خۆیان بده‌نه‌ پاڵ سه‌له‌فییه‌ت ، چونكه‌سه‌له‌فییه‌ت ته‌نها نسبه‌ت نییه‌ وبه‌س ، به‌ڵكوسه‌له‌فییه‌ت ئیخلاس ودڵسۆزیی نواندنه‌ بۆخوا له‌عیباده‌ته‌كاندا وه‌شوێنكه‌وتنه‌ بۆ سوننه‌ته‌كانى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله علیه‌ وسلم). عن أبی أیوب ( رضی الله عنه) أن رسول الله (صلى الله علیه وسلم) قال : (من صام رمضان وأتبعه ستاً من شوال كان كصیام الدهر) رواه المسلم.سئل العلامة‌ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز - رحمه الله - : ماتقول فیمن تسمى بالسلفي والأثري، هل هي التزكیة‌ ؟ فأجاب سماحته - رحمه الله - إذا كان صادقاً أنه أثري أو سلفي لا بأس ، مثل ماكان السلف یقول : فلان سلفي ، فلان أثري ، تزكیة‌ لابد منها ، تزكیة‌ واجبة‌ )) . من محاضرة‌ مسجلة‌ بعنوان : " حق المسلم " فی 16/1/1413 ه بالطائف . پرسیاركرا له‌ شێخ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز (رِه‌حمه‌تى خواى لێ بێت) : چی ده‌ڵێیت به‌و كه‌سانه‌ى كه‌ به‌خۆیان ده‌ڵێن (سلفي) یان (أثري) ئایا ئه‌م ناونانه‌ جۆرێك نییه‌ له‌ ته‌زكییه‌ى نه‌فس وپیاهه‌ڵدان به‌خۆدا؟؟ شێخى پایه‌ به‌رز (رِه‌جمه‌تى خواى لێبێت ) له جوابدا فه‌رمووى : ئه‌گه‌ر به‌رِاستى بێت كه‌ ئه‌و (سلفي) یان (أثري)یه ، واتا(به‌قسه‌وبه‌كرده‌وه‌ شوێنى سه‌له‌ف كه‌وتبێت ) هیچى تێدا نییه‌ وئاساییه‌ ، هه‌روه‌كو چۆن پێشینانمان به‌ فلان كه‌سیان ده‌ووت (سلفي) یان (أثري) ئه‌و جۆره‌ ته‌زكییه‌ پێویسته‌ ، به‌ڵكو واجبیشه.‌ ).. هاوه‌ڵی به‌رِێز ئه‌بوئه‌یوب (خوا لێى رِازى بێت) فه‌رمووى : پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله علیه وسلم) فه‌رموویه‌تى : هه‌ركه‌س مانگى رِه‌مه‌زان به‌رِۆژوو بێت و به‌دوایدا له‌مانگى شه‌والیشدا شه‌ش رِۆژى تر به‌رِۆژووبێت ئه‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ وایه‌ هه‌موو ساڵه‌كه‌ به‌ته‌واوى به‌رِۆژووبێت ). قال الشيخ عبدالعزيز بن عبدالله بن باز (رحمه الله تعالى):قال أبو عالية (رحمه الله تعالى ) :قال الشيخ عبدالعزيز بن عبدالله بن باز (رحمه الله تعالى):ابن القیم - رِه‌حمه‌تى خواى لێ بێت - ده‌رباره‌ى ئه‌هلى بیده‌ع ده‌فه‌رموێت :- ئیمامى ئه‌بو شامیه‌ (رِه‌حمه‌تى خواى لێ بێت ) ده‌فه‌رموێت : (حیث جاء الأمر بلزوم الجماعة‌ فالمراد به لزوم الحق واتباعه ، وإن كان المتمسك بالحق قلیلاً ، والمخالف كثیراً، لأن الحق الذی كان علیه الجماعة‌ الأولى من النبی (صلى الله علیه وسلم) وأصحابه (رضی الله عنهم)، ولا نظر إلى كثرة‌ أهل بعدهم).. الباعث لأبی شامة‌ .ص 19. واتا (فه‌رمان هاتووه‌ له‌ خوداو له‌پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ (صلى الله علیه‌ وسلم) به‌په‌یوه‌ستبوون به‌ جه‌ماعه‌ته‌وه‌ ، له‌رِاستیدا مه‌به‌ست پێى په‌یوه‌ست بوون به‌ حه‌ق وشوێنكه‌وتنى حه‌قه‌ ، ئه‌گه‌ر چى ئه‌وانه‌ى ده‌ستیان گرتووه‌ به‌حه‌قه‌وه‌ كه‌م بن ونه‌یاره‌كانیان زۆر بن ، له‌به‌رئه‌وه‌ى حه‌ق و رِاستى ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كۆمه‌ڵى یه‌كه‌مى موسڵمانانى له‌سه‌ربووه‌ ، له‌ پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه‌ وسلم)و هاوه‌لانى (خوا لێیان رِازى بێت ) وه‌ تێرِوانین نییه‌ بۆئه‌هلى باتڵى دواى ئه‌وان واتا (ئه‌هلى بیده‌ع).. ( نظروا فی السنة‌ فما وافق أقوالهم منها قبلوه ، وما خالفها تحیلوا فی رده أو رد دلالته ، وإذا جاء نظیر ذلك أو أضعف منه سنداً ودلاله‌،وكان وافق قولهم : قبلوه ولم یستجیزوا رده ،واعترضوا به على منازعهم ، وأشاعوا وقرروا الإحتجاج بذلك السند ودلالته ، فإذا جاء ذلك السند بعینه أو أقوى منه ، ودلالته كدلالته ذلك ، أو أقوى منه خلاف قولهم: دفعوه ولم یقبلوه) اعلام الموقعین (76/1) واتا ( ئه‌هلى بیدعه‌ واده‌رِواننه‌ سوننه‌ت وسه‌یرده‌كه‌ن ئه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ ووته‌و بیروباوه‌رِى خۆیادا گونجاوبێت ئه‌وه‌ وه‌رى ده‌گرن ، ئه‌وه‌شى پێچه‌وانه‌ى بێت هه‌وڵده‌ده‌ن فێڵێك بدۆزنه‌وه‌ بۆرِه‌تكردنه‌وه‌ى خۆى یان ماناكه‌ى ، له‌كاتێكدا هاوشێوه‌ى ئه‌و به‌ڵگه‌یه‌ یان لاوازترله‌و به‌ڵگه‌یه‌ له‌ رِووى سه‌نه‌د مانانه‌وه‌ وه‌رده‌گرن وبه‌دروستى نازانن رِه‌تبكرێته‌وه‌به‌مه‌رجێك گونجاوبێت له‌گه‌ڵ قسه‌و بیروباوه‌رِیاندا ، وه‌ ده‌یكه‌نه‌ به‌ڵگه‌وخاڵى رِه‌خنه‌ به‌سه‌ر به‌رامبه‌ریانه‌وه‌ وهه‌وڵ ده‌ده‌ن بلاوى بكه‌نه‌وه‌و بیسه‌لمێنن كه‌ئه‌مه‌به‌ڵگه‌یه‌ له‌رِووى سه‌نه‌د وماناوه‌ ،به‌لام ئه‌گه‌ر فه‌رمووده‌یه‌ك هاتبێت به‌هه‌مان شێوه‌ى فه‌رمووده‌ى پێشوو یان به‌هێزتربێت له‌ رِووى ماناوه‌ له‌ فه‌رمووده‌ى پێشوو به‌لام پێچه‌وانه‌ى قسه‌و بیروباوه‌رِى ئه‌وان بێت ئه‌وه‌ له‌و كاته‌دا رِه‌تى ده‌كه‌نه‌وه‌و وه‌رى ناگرن)). ( وكل فرقة عندها شىء يخالف الشرع المطهر فعليها ان تتوب منه ، وترجع الى الصواب ، والى الحق الذي جاء به نبينا محمد(صلى الله عليه وسلم) ، وبهذا تنجو من الوعيد، أما بقيت على البدع التي أحدثتها في الدين ولم تستقم على طريقة الرسول (صلى الله عليه وسلم) فإنها داخلة في الفرق المتوعدة بالنار.. بسبب ابتداعه في الدين وشرعه في الدين مالم يأذن به الله سبحانه وتعالى).. فتاوى نور على الدرب للشيخ ابن باز : ( 1/ 13012). واتا (هه‌موو گروپێك ئه‌گه‌ر شتێكى هه‌بێت پێچه‌وانه‌ى شه‌رعى پیرۆز بێت ئه‌وا پێویسته‌ له‌سه‌رى ته‌وبه‌ى لێ بكات وبگه‌رِێته‌وه‌ بۆلاى رِاستى وبۆلاى ئه‌و حه‌قه‌ى كه‌ پێغه‌مبه‌رمان محمد (صلى الله علیه وسلم) پێى هاتووه‌ ، به‌لاَم ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و بیدعانه‌ى مایه‌وه‌ كه‌ دایهێناوه‌ له‌دینداورِاست نه‌رِۆشت له‌سه‌ررِێگاو رِێبازى پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم) ئه‌وا ده‌چێته‌ رِیزى ئه‌و گروپانه‌وه‌ كه‌وا هه‌رِه‌شه‌ى چوونه‌ نێو ئاگریان لێ كراوه‌ ،، ئه‌مه‌ش به‌هۆى بیدعه‌كردنی له‌دیندا وبرِیاردان له‌دیندا به‌شتانێك كه‌وا خواى پاك وگه‌وره‌ رِێى پێ نه‌داوه‌.. (تعلموا الإسلام ، فإذا تعلمتموه فلا ترغبوا عنه ، وعليكم بالصراط المستقيم ، فإنه الإسلام ، ولا تحرفوا يمينًا ولا شمالاً ، وعليكم بسنته نبيكم وما كان عليه أصحابه .... وإياكم وهذه الأهواء التي تلقي بين الناس العداوة والبغضاء)) . واتا (فێرى ئیسلام بن ، وه‌ كه‌فێرى بوون لێى لامه‌ده‌ن ، وه‌ شوێنى رِێگا رِاسته‌كه‌ بكه‌ون ، چونكه‌ هه‌رئه‌وه‌یه‌ ئیسلام ، به‌لاى رِاست وچه‌پدا لامه‌ده‌ن ، وه‌ ده‌ست بگرن به‌ سونه‌تى پێغه‌مبه‌ره‌كه‌تانه‌وه‌ (صلى الله علیه وسلم) ئه‌وه‌ى كه‌ هاوه‌لاَنى له‌سه‌ربووه‌ ، وه‌ ئامان دووربكه‌ونه‌وه‌ له‌و كۆمه‌ڵه‌ لارِێبوانه‌ كه‌ دژایه‌تى و رِقه‌به‌رایه‌تى ده‌خه‌نه‌ نێوان موسڵمانانه‌وه‌ ). ( وكل فرقة عندها شىء يخالف الشرع المطهر فعليها ان تتوب منه ، وترجع الى الصواب ، والى الحق الذي جاء به نبينا محمد(صلى الله عليه وسلم) ، وبهذا تنجو من الوعيد، أما بقيت على البدع التي أحدثتها في الدين ولم تستقم على طريقة الرسول (صلى الله عليه وسلم) فإنها داخلة في الفرق المتوعدة بالنار.. بسبب ابتداعه في الدين وشرعه في الدين مالم يأذن به الله سبحانه وتعالى).. فتاوى نور على الدرب للشيخ ابن باز : ( 1/ 13012). واتا (هه‌موو گروپێك ئه‌گه‌ر شتێكى هه‌بێت پێچه‌وانه‌ى شه‌رعى پیرۆز بێت ئه‌وا پێویسته‌ له‌سه‌رى ته‌وبه‌ى لێ بكات وبگه‌رِێته‌وه‌ بۆلاى رِاستى وبۆلاى ئه‌و حه‌قه‌ى كه‌ پێغه‌مبه‌رمان محمد (صلى الله علیه وسلم) پێى هاتووه‌ ، به‌لاَم ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و بیدعانه‌ى مایه‌وه‌ كه‌ دایهێناوه‌ له‌دینداورِاست نه‌رِۆشت له‌سه‌ررِێگاو رِێبازى پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم) ئه‌وا ده‌چێته‌ رِیزى ئه‌و گروپانه‌وه‌ كه‌وا هه‌رِه‌شه‌ى چوونه‌ نێو ئاگریان لێ كراوه‌ ،، ئه‌مه‌ش به‌هۆى بیدعه‌كردنی له‌دیندا وبرِیاردان له‌دیندا به‌شتانێك كه‌وا خواى پاك وگه‌وره‌ رِێى پێ نه‌داوه‌.. قال الشيخ (محمد بن صالح العثيمين) (رحمه الله تعالى): (..وكل ماخالف الكتاب والسنة فهو خطأ ، يجب رده على قائله ، ولا يجوز العمل به،وإن كان قائله قد يكون معذوراً مجتهداً فيؤجر على إجتهاده ، لكن غيره العالم بخطئه لا يجوز له قبوله).. مجموع فتاوى الشيخ محمد بن صالح العثيمين :السؤال:508 واتا (وه‌ هه‌موو ئه‌وه‌ى كه‌ پێچه‌وانه‌ى قورئانى پیرۆزوسوننه‌ت بێت هه‌ڵه‌یه‌، پێویسته‌ رِه‌ت بكرێته‌وه‌و بدرێت به‌رِووى خاوه‌نه‌كه‌یدا ، وه‌نابێت كرده‌وه‌ى پێ بكرێت ،سه‌رِه‌رِاى ئه‌وه‌ى كه‌ رِه‌نگه‌ بێژه‌ره‌كه‌ى له‌لاى خواى په‌روه‌ردگار عوزرى هه‌بێت ،و موجته‌هید بێت وپاداشتى خۆى بگات له‌سه‌ر ئیجتهاده‌كه‌ى ، به‌لاَم جگه‌ له‌خۆى ئه‌وه‌ى كه‌ زانایه‌ به‌هه‌ڵه‌كه‌ى نابێت هه‌ڵه‌كه‌ى پێ قه‌بوڵ بێت .. پێغه‌مبه‌رى خۆشه‌ویستمان (صلى الله علیه‌ وسلم)له‌فه‌رمووده‌یه‌كى صه‌حیحدا ده‌فه‌رموێت : ( (يُوشِكُ الْأُمَمُ أَنْ تَدَاعَى عَلَيْكُمْ كَمَا تَدَاعَى الْأَكَلَةُ إِلَى قَصْعَتِهَا فَقَالَ قَائِلٌ: وَمِنْ قِلَّةٍ نَحْنُ يَوْمَئِذٍ? قَالَ: بَلْ أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ كَثِيرٌ وَلَكِنَّكُمْ غُثَاءٌ كَغُثَاءِ السَّيْلِ وَلَيَنْزَعَنَّ اللَّهُ مِنْ صُدُورِ عَدُوِّكُمْ الْمَهَابَةَ مِنْكُمْ وَلَيَقْذِفَنَّ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ الْوَهْنَ، فَقَالَ قَائِلٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْوَهْنُ ? قَالَ: حُبُّ الدُّنْيَا وَكَرَاهِيَةُ الْمَوْتِ) (صحيح، أخرجه الامام أحمد في: (المسند) (5/278).) واته‌: میلله‌تان به‌سه‌رتاندا زال ده‌بن ورِووتان تى ده‌كه‌ن هه‌روه‌كو چۆن خه‌ڵكى ده‌رِژێنه‌ سه‌ر خواردن، كه‌سێك وتى ئایه‌ به‌هۆى كه‌میمانه‌وه‌یه‌ له‌و رِۆژه‌دا ؟ پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله علیه‌ وسلم) فه‌رمووى نا ئێوه‌ له‌و رِۆژه‌دا زۆرن به‌لاَم وه‌كو كه‌فى سه‌ر ده‌ریا وان، وه‌خوداى گه‌وره‌ ترس له‌ دڵى دوژمنانتان ده‌رده‌كات به‌رامبه‌ر به‌ئێوه‌، وه‌ (الوهن) ده‌خاته‌ دڵى ئێوه‌وه‌، كه‌سێك وتى ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خودا (صلى الله علیه‌ وسلم) وه‌هن چییه‌؟ فه‌رمووى: خۆشه‌ویستى دنیاو پێناخوش بوونى مردنه‌ ) قال الإمام الألباني ( رحمه الله) : ((.. فإني أنصح أولئك الشباب أن يتورعوا عن تبديع العلماء وتكفيرهم وأن يستمروا في طلب العلم حتى ينبغوا فيه وألا يغتروا بأنفسهم ويعرفوا حق العلماء وأسبقيتهم فيه.....)). واتا ( ... من ئامۆژگارى توێژى گه‌نجان ده‌كه‌م به‌وه‌ى وه‌رعیان هه‌بێت وته‌قواى خوا بكه‌ن وزوبانیان بگرن ونه‌كه‌ن له‌خۆیانه‌وه‌ زانایان موبته‌دیع وكافربكه‌ن ، وه‌ با به‌رده‌وام بن له‌ به‌ده‌ستهێنانى زانستى به‌سودى شه‌رعى هه‌تا پێ ده‌گه‌ن وده‌گه‌ن به‌ پله‌یه‌كى به‌رز له‌به‌ده‌ستهێنانى زانستى شه‌رعیدا ، وه‌ با مه‌غرور نه‌بن به‌ نه‌فسى خۆیان وشه‌یتان هه‌ڵیان نه‌خه‌ڵه‌تێنێ ، وه‌ با حه‌قى زانایان بزانن و قه‌درى ئه‌و زانست وزانیارییه‌یان بگرن كه‌له‌وه‌وپێش به‌ده‌ستیان هێناوه‌و هه‌وڵ وماندووبونى زۆریان بۆداوه‌ ..) قال الإمام الاوزاعي رحمه الله تعالي اصبر نفسك على السنة ، وقف حيث وقف القوم ، وقل بما قالوا ، وكف عما كفوا عنه ، واسلك سبيل سلفك الصالح ، فإنه يسعك ماوسعهم . واتا (نه‌فسى خۆت رابهێنه‌ به‌ئارام گرتن له‌سه‌ر شوێنكه‌وتنى سوننه‌تى پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله علیه وسلم) وه‌له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ت ومه‌وزوعانه‌ رِاوه‌سته‌و قسه‌یان تێدامه‌ كه‌ هاوه‌لاَنى خۆشه‌ویست (خوا لێیان رِازى بێت) تێیدا وه‌ستاون وقسه‌یان له‌سه‌رى نه‌كردووه‌، وه‌ئه‌وه‌ بڵێ كه‌ئه‌وان وتویانه‌و كردویانه‌، له‌باره‌ى دینه‌وه‌ له‌خۆته‌وه‌ هیچ مه‌ڵێ و هیچ مه‌كه‌ ، وه‌ده‌ست هه‌ڵبگره‌ له‌و بابه‌ت ومه‌وزوعانه‌ى ئه‌وان ده‌ستیان هه‌ڵگرتووه‌و وازیان له‌باسكردن وقسه‌له‌سه‌ركردنیان هێناوه‌،وه‌ شوێنى رِێگه‌ورِێبازى پێشینانى پیاوچاكى ئه‌م ئومه‌ته‌ بكه‌وه‌و خۆت له‌شوێنكه‌وتنى جگه‌ له‌ورِێبازه‌ به‌دووربگره‌.چونكه‌ ئه‌و رِێگه‌ورِێبازه‌ شوێنى تۆشى تێدا ده‌بێته‌وه‌ تا په‌یرِه‌ودارى لێ بكه‌یت هه‌روه‌ك چۆن شوێنى ئه‌وانى پێش تۆشى تێدا بۆیه‌وه‌ . قال شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله:لا بد للآمر بالمعروف والناهي عن المنكر ، أن يكون عالماً فيما يأمر،عالماً فيما ينهى ، رفيقاً فيما يأمر،رفيقاً فيما ينهى. واتا (پێویسته‌ له‌كاتى فه‌رمان كردن به‌چاكه‌ورِێگرى كردن له‌خراپه‌ ئه‌م خالاَنه‌ رِه‌چاوبكرێت : 1- ده‌بێت ئه‌و كه‌سه‌ زانا بێت به‌وشته‌ى كه‌ فه‌رمانى پێ ده‌كات واتا بێ به‌ڵگه‌ فرمان نه‌كات. 2- ده‌بێت ئه‌و كه‌سه‌ زانا بێت به‌وشته‌ى كه‌ رِێگرى لێ ده‌كات واتا بێ به‌ڵگه‌ رِێگرى له‌هیچ شتێك نه‌كات. 3- ده‌بێت نه‌رم ونیان وله‌سه‌رخۆو به‌حیكمه‌ت بێت له‌وساته‌ى كه‌ فه‌رمان به‌چاكه‌ده‌كات.. 4- هه‌روه‌ها ده‌بێت نه‌رم ونیان وله‌سه‌رخۆو به‌حیكمه‌ت بێت له‌وساته‌ى كه‌ رِێگرى له‌خراپه‌ ده‌كات.. قال الإمام عبيد الله بن بطة العكبري رحمه الله: لا تشاور أحداً من أهل البدع في دينك،ولا ترافقه في سفرك، وإن أمكنك أن لا تقربه في جوارك. پرس ورِا به‌هیچ كه‌سێك مه‌كه‌ له‌ئه‌هلى بیده‌ع له‌مه‌سه‌له‌كانى په‌یوه‌ست به‌دینه‌وه‌،وه‌ هاورِێیه‌تى هیچ كه‌سێك له‌ئه‌هلى بیده‌ع مه‌كه‌له‌سه‌فه‌ردا ، وه‌ئه‌گه‌ر ده‌گونجێ وده‌كرێت مه‌به‌ جیرانى كه‌سانى ئه‌هلى بیده‌ع وهاوسێیه‌تیان مه‌كه‌. قال الشیخ سلیم الهلالی (حفظه الله) : (أن الجماعة‌ لاتكون إلا بالسنة‌ ، فلا یمكن أن تجتمع الكلمة‌إلا بسنة‌النبی(صلى الله علیه وسلم)وإلا بمنهج رسول الله(صلى الله علیه وسلم)،فمن أراد الجماعة أومن أراد اجتماع الكلمة‌بغیر السنة‌فهو یعمل على تفریق الأمة‌،ولذلك فالحزبیة‌تفرق الامة،لايمكن أن يجتمع شمل‌ الامة على الحزبية).. واتا (یه‌كرِیزى ویه‌كده‌نگى موسڵمانان نایاته‌ دى وبه‌ده‌ست نایات ته‌نها به‌شوێنكه‌وتنى سوننه‌ت وبه‌رنامه‌ورِێبازه‌ پیرۆزه‌كه‌ى پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم) نه‌بێت ، گونجاونییه‌ یه‌كده‌نگى ویه‌كرِیزى نێوان موسڵمانان بێته‌دى به‌جگه‌ له‌شوێنكه‌وتنى سوننه‌ت ورِێبازى پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم)،هه‌ركه‌سێك بییه‌وێت یه‌كرِێزى ویه‌كده‌نگى نێوان موسڵمانان به‌جگه‌ له‌شوێنكه‌وتنى سوننه‌ت بهێنێته‌ دى ورِێگه‌یه‌كى تربه‌كاربهێنێت بۆئه‌ومه‌به‌سته‌ ئه‌وه‌ ئه‌وكه‌سه‌ ئیش ده‌كات بۆپارچه‌پارچه‌كردنى ئومه‌تى ئیسلامى ،هه‌رله‌به‌رئه‌مه‌حزبایه‌تى ئومه‌ت پارچه‌پارچه‌ ده‌كات،به‌هیچ شێوه‌یه‌ك مومكین نییه‌ شیرازه‌ى ئه‌م ئومه‌ته‌ كۆببێته‌وه‌ له‌سه‌رحزبایه‌تى قال (محمد بن صالح العثيمين)(رحمه الله): أهل السنة والجماعة فرقة واحدة فسموا أهل السنة لتمسكهم بها وسموا أهل الجماعة لإجتماعهم عليها فإن قال قائل من هم أهل السنة والجماعة فالجواب هم المتبعون للصحابة والتابعون يعني السلف...... واتا (ئه‌هلى سوننه‌وجه‌ماعه‌ یه‌ك ده‌سته‌ویه‌ك كۆمه‌ڵن ،له‌به‌رئه‌وه‌ به‌ئه‌هلى سوننه‌ ناسراون چونكه‌ له‌سه‌ررێگه‌وريبازى سونه‌تى پیغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله عليه وسلم)دیندارى ده‌كه‌ن وپه‌رستن بۆخوا ئه‌نجام ئه‌ده‌ن،وه‌ ‌ له‌به‌رئه‌وه‌ پێیان ده‌وترێت ئه‌هلى جه‌ماعه‌ چونكه‌ له‌سه‌رسونه‌ت ورِێبازى پێغه‌مبه‌رى خوا(صلى الله عليه وسلم)كۆبوونه‌ته‌وه‌و جه‌ماعه‌ى رِاسته‌قینه‌ى موسڵمانانیان پێكهێناوه‌، ئه‌گه‌ركه‌سێك بپرسێت وبڵێت ئه‌هلى سوننه‌وجه‌ماعه‌ كێن؟، ئه‌وه‌ له‌وه‌لاَمدا ده‌ڵێین: ئه‌هلى سوننه‌وجه‌ماعه‌ هه‌مووئه‌وموسڵمانانه‌ن كه‌ شوێنى هاوه‌لاَن وتابعین كه‌وتوون(خوالێیان رِازى بێت) واتا شوێنى سه‌له‌ف كه‌وتوون،وه‌له‌سه‌ررِێبازومه‌نهه‌جى ئه‌وان دیندارى ده‌كه‌ن.......... قيل للإمام أحمد بن حنبل(رحمه الله): (الرجل يصوم ويصلى ويعتكف أحب إليك أو يتكلم في أهل البدع ؟ فقال : إذا صام واعتكف فإنما هو لنفسه ، وإذا تكلم في أهل البدع فإنما هو للمسلمين ، هذا أفضل) مجموع الفتاوى (28/231). به‌ئیمامى ئه‌حمه‌دیان فه‌رموو (رِه‌حمه‌تى خواى لێ بێت ) : ئه‌گه‌ر پیاوێك رِۆژووبگرێت ونوێژبكات وئیعتكاف بكات ئایا ئه‌مه‌ت خۆشترده‌وێت به‌به‌راود به‌پیاوێك كه‌ قسه‌ده‌كات له‌سه‌رئه‌هلى بیدعه‌و باسى خراپى وناشه‌رعى وهه‌ڵه‌كانیان ده‌كات وخه‌ڵكیان لێ ئاگادارده‌كاته‌وه‌؟ فه‌رمووى ئه‌وه‌ى كه‌نوێژده‌كات ورِۆژووده‌گرێت وئیعتكاف ده‌كات ئه‌وه‌ سوده‌كه‌ى ته‌نها بۆخۆیه‌تى ، به‌لاَم ئه‌وه‌ى قسه‌ له‌سه‌رئه‌هلى بیدعه‌ ده‌كات وباسى هه‌ڵه‌وسه‌رپێچییه‌كانیان ده‌كات وخه‌ڵك

ئه‌كادیمیاى ئامۆژگارى

په‌خشى رِاسته‌وخۆى ئامۆژگارى

به‌رائه‌تى سه‌له‌فییه‌ت

ده‌ته‌وێت په‌یامى خوا بخوێنیته‌وه‌؟

جنۆكه‌ ده‌چێته‌ له‌شى مرۆڤه‌وه‌؟

ئاماری ماڵپەر

٧٥٩
١٢٠٨
٤٤٣٢٦٥